Overlevingsmechanisme


Je krijgt een klap. Figuurlijk. Iemand zegt iets tegen je dat je raakt. Vol in je gezicht. Het doet zeer. Niet eens echt fysiek, maar wel in je hart. Auw! En… je verlamt. Je zegt niks terug, lam geslagen. Helemaal dicht geslagen. Als een konijntje gevangen in de koplampen van een auto. Later, als je uit de situatie bent, komen de gevoelens. Boosheid, verdriet, gekwetstheid. En pas dan kun je bedenken wat je terug had willen zeggen. Maar ja, dat is achteraf.

In de natuur

Wilde dieren kennen dit verschijnsel heel goed. Als er gevaar dreigt, blijven ze zo stil zitten als maar kan. Bij één enkele beweging kunnen ze opgemerkt worden. Met de dood tot gevolg. Het is een prachtig mechanisme. Het zorgt er vaak voor dat het dier de situatie overleeft. Prachtig geregeld van de natuur! 
En… dat verschijnsel hebben wij mensen ook. Ken je het fight/flight-mechanisme? Dat zorgt ervoor dat je bij gevaar vecht of vlucht. Dat zie je bij mensen die meteen van zich afbijten (vechten), of mensen die zich terugtrekken (vluchten). En als derde heb je het ‘freeze’-mechanisme, de ‘bevries’-reactie. Stil zitten, niet bewegen, anders…! Dat is dat verschijnsel van het prooidier dat het gevoel heeft dat het in gevaar is. En bij mensen dat ze letterlijk geen beweging meer durven te maken of geen woord meer durven te zeggen.

‘Bevries’-reactie is heel normaal!

Dat je ‘bevriest’, is heel normaal. Het is een natuurlijk verschijnsel dat elk mens kent. Het kan ervoor zorgen dat je een harde klap kunt verwerken. Door eerst ‘gevoelloos’ te worden, te ontkennen en de realiteit daarna pas stukje bij beetje tot je door te laten dringen. Bijvoorbeeld in situaties waar je slecht nieuws te horen krijgt. Heel slecht nieuws. Iemand is overleden. Of je hoort een ernstige diagnose van een arts. Iets dat jou echt ontregelt. Je bevries-reactie maakt dat je niet meer kunt nadenken, geen woorden meer hebt, soms bijna niet meer kunt ademhalen.  En… dat is helemaal normaal en precies zo ontworpen door de natuur.

Hoe vaak bevries je?

Het wordt iets anders als je voortdurend bevriest. Als je bij het minste of geringste al van slag bent. Ontregeld raakt. Je hoort een opmerking en het voelt alsof je met de dood bedreigd wordt. Weet niet meer wat te zeggen. Getril in je buik, zenuwen gieren door je keel. Het overweldigt je. Of je krijgt kritiek op iets dat je van plan bent en je laat meteen al je plannen varen. Geeft het al uit handen nog voordat je eraan begonnen bent. Dat zijn ‘bevries’-reacties die niet kloppen bij de situatie, eigenlijk overdreven zijn. Die veroorzaakt worden door ervaringen die je als kind had.

Ontdooi met nuchterheid!

Bekijk achteraf goed of jouw gevoel van verlamming, van sprakeloos zijn, van niet meer in beweging komen, wel klopt bij wat er gebeurd is. Hoe erg was het wat er gezegd werd? Werd je echt bedreigd, lichamelijk, met een mes? Of voelde het alleen zo? En hoe terecht was die kritiek? Had die ander wel een idee van wat je plannen echt zijn? Begreep de ander wel wat jij bedoelde? Als je het nuchter bekijkt, ga je zien dat je reactie veel te sterk was voor die situatie. Nuchter bekeken zei iemand alleen maar een paar woorden. Klanken die uit een mond kwamen. Maar je werd niet letterlijk zelf aangevallen, niet lichamelijk. Er was geen werkelijk gevaar. Kijk er eens heel nuchter naar.

Bevriezing en groepsdruk

De meeste mensen kennen de ‘bevries’-reactie vanuit school. Eén leerling kreeg op z’n donder, een standje, werd gewaarschuwd. Op het moment dat een juf of meester het dan helemaal zat is, kan hij of zij ziedend tekeer gaan tegen die klasgenoot. Als je op dat moment je mond open doet, heb je grote kans dat ook jij ten prooi valt aan de woede van de leerkracht. En dat wil je niet. Dus houd je je mond en zit stil. Zo stil als je kunt, onbeweeglijk, om maar niet op te vallen. Het mechanisme van groepsdruk: groepsbevriezing. Herinner je je ook zo’n situatie?

Deze overlevingsmechanismen kunnen worden geneutraliseerd. De sterke reacties op gebeurtenissen die je overkomen, noem ik vaak het “drama”. In deze tijd zien wij dat er veel angst wordt gevoeld bij mensen. Dit wordt nog uitvergroot door de media. Sensatie en angst lijken verdienmodellen geworden. Met als gevolg dat de overlevingsmechanismen sterk worden getriggerd. Dat veroorzaakt stress gerelateerde klachten. Hoofdpijn, nek en schouder klachten, vermoeidheid, burn-out. Herken je jezelf hierin? Kom gewoon even langs, dan gaan wij samen aan de slag.

Contactinformatie

Willem Hedastraat 149
   1816 KC Alkmaar
06-14 02 74 35
info@praktijkbewust.nl


© 2021 PraktijkBewust.nl

Meld mij aan voor Maya Wijsheid!

Wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op!

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Neem contact op!

Wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op!

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Wij gebruiken cookies om u de beste online ervaring te bieden. Door akkoord te gaan, accepteert u het gebruik van cookies in overeenstemming met ons cookiebeleid.

Privacy Settings saved!
Privacy-instellingen

Wanneer u een website bezoekt, kan deze informatie in uw browser opslaan of ophalen, meestal in de vorm van cookies. Beheer hier uw persoonlijke Cookie Services.

Deze cookies zijn nodig om de website te laten functioneren en kunnen niet worden uitgeschakeld in onze systemen.

Om deze website te gebruiken, gebruiken wij de volgende technisch vereiste cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Omwille van de prestaties gebruiken we Cloudflare als een CDN-netwerk. Hiermee wordt een cookie "__cfduid" opgeslagen om beveiligingsinstellingen per client toe te passen. Deze cookie is strikt noodzakelijk voor de beveiligingsfuncties van Cloudflare en kan niet worden uitgeschakeld.
  • __cfduid

Decline all Services
Accept all Services